ଭୁବନେଶ୍ୱର(ବାସ୍ତବକଥା): ଓଡ଼ିଶାର ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ସମାଜସେବା ଜଗତରେ ଡଃ ପବିତ୍ର ମୋହନ ସାମନ୍ତରାୟ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ନାମ। ଜଣେ ନିର୍ଭୀକ ସାମ୍ବାଦିକ, ସୁସାହିତ୍ୟିକ ଏବଂ ସମାଜସେବୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ଖୁବ୍ ବ୍ୟାପକ। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରି ଏକ ଜଟିଳ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ତାଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ ଏକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବକି? ଅନେଇ ବୁଦ୍ଧି ଜୀବି ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଡଃ ପବିତ୍ର ମୋହନ ସାମନ୍ତରାୟ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ସାମ୍ବାଦିକତା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ କେବଳ ଖବର ପରିବେଷଣରେ ସୀମିତ ନରହି, ସମାଜର ନିଷ୍ପେଷିତ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱର ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ସରଳତା ଏବଂ ନୀତିନିଷ୍ଠତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଙ୍ଗଠନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଭାଷାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ସେବାକୁ ଆଧାର କରି ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରାର୍ଥି ଲାଗି ମନ ବଳାଇବା ଏକ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ରଣନୀତି ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାବଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ତଥା ସମାଜସେବୀ ଭାବେ ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥିତ୍ୱ ଲାଗି ଇଛା ପ୍ରକାଶ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଖବର ପାଲଟିଛି। ସେ କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ବଳୟ ଭିତରେ ନ ରହି ଭିନ୍ନ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଦନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିବା ତାହା ଅନେକଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଛି।
ତାଙ୍କର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଛି ଓଡ଼ିଶାର ଜଳ, ଜମି ଓ ଜଙ୍ଗଲର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ସ୍ୱରକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା। ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ରାଜନୀତି କେବଳ କ୍ଷମତା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜନସେବା ଏବଂ ଅଧିକାରର ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇପାରେ।ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟ ଆଗାମୀ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲାଗି ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଯେଉଁ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଗମ୍ଭୀରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଚାଲିଛନ୍ତି ତାହା ଆଜିର ଯୁବ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ। ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ରାଜନେତାମାନେ ଯାଇଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ସମାଜ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଏହି ଧାରାର ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ।
ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟ ଙ୍କ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଯଥା- ବେକାରୀ, ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାର ଏବଂ କୃଷକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ରହିଛି ତତ୍ ସହିତ ସେ ନିଜର ବୌଦ୍ଧିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅନୁଭୂତିକୁ ପାଥେୟ କରି ନିର୍ବାଚନୀ ରଣାଙ୍ଗନକୁ ଓହ୍ଲାଇବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଡଃ ପବିତ୍ର ମୋହନ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ଏହି ଉଦାହରଣ ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଜଣେ ସଚେତନ ନାଗରିକର ଭୂମିକା କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଜିତିବା କିମ୍ବା ହାରିବା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ନୀତି ଏବଂ ଆଦର୍ଶକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ସଂଘର୍ଷଶୀଳ ମନୋଭାବ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ, ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସମାଜ ପାଇଁ କିଛି କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ତେବେ ସେ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବି ନିଜର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ। ଡଃ ପବିତ୍ର ମୋହନ ସାମନ୍ତରାୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ, କେବଳ ପଦବୀ ନୁହେଁ ବରଂ ବ୍ୟକ୍ତିର କର୍ମ ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ହିଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରି ରଖେ।
ଯଦି ଡଃ ସାମନ୍ତରାୟ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କୃପାରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ହୁଅନ୍ତି ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ସମାଜସେବା ଜଗତ ପାଇଁ ସେ ସର୍ବଦା ଜଣେ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ ହୋଇ ରହିବେ।
